Lệnh tắt máy trên CentOS / RHEL 6

CentOS / RHEL 6 dùng hệ thống khởi động SysV init (khác với systemd ở CentOS/RHEL 7 trở lên), nên các lệnh quản lý hệ thống — bao gồm tắt máy — có một số khác biệt cần lưu ý. Bài viết tổng hợp đầy đủ lệnh tắt máy trên CentOS / RHEL 6: tắt ngay, hẹn giờ, khởi động lại, và tắt máy từ xa qua SSH.

Các lệnh tắt máy cơ bản

Chi tiết cách dùng từng lệnh

shutdown — lệnh linh hoạt nhất, nên dùng mặc định

shutdown là lệnh được khuyến nghị vì hỗ trợ hẹn giờ và gửi thông báo cho các phiên đăng nhập khác trước khi tắt máy — quan trọng trên server nhiều người dùng.

shutdown -h now                    # tắt máy ngay
shutdown -h +5 "Máy sẽ tắt sau 5 phút để bảo trì"   # hẹn giờ kèm thông báo
shutdown -r now                    # khởi động lại ngay
shutdown -c                        # hủy lệnh đã hẹn giờ trước đó

halt và poweroff — tắt máy tức thì

halt dừng toàn bộ tiến trình hệ thống; poweroff làm tương tự và thêm bước ngắt nguồn điện phần cứng (trên phần lớn máy hiện đại, cả hai lệnh cho kết quả tương tự nhau). Hai lệnh này tắt máy ngay lập tức, không có tùy chọn hẹn giờ như shutdown.

init 0 và init 6 — cách truyền thống của SysV init

CentOS/RHEL 6 vẫn dùng hệ thống runlevel kiểu cũ: init 0 chuyển hệ thống sang trạng thái tắt máy, init 6 chuyển sang trạng thái khởi động lại. Đây là cách quản trị viên lâu năm quen dùng trên các bản Linux dùng SysV init, nhưng ít linh hoạt hơn lệnh shutdown vì không hỗ trợ hẹn giờ hay gửi thông báo.

Tắt máy từ xa qua SSH

Khi quản trị server không có màn hình trực tiếp, kết nối SSH rồi chạy lệnh tương tự như trên:

ssh user@dia-chi-ip
sudo shutdown -h now

Lưu ý: hầu hết lệnh tắt máy yêu cầu quyền root. Nếu đăng nhập bằng tài khoản thường, cần thêm sudo trước lệnh (nếu tài khoản đã được cấp quyền sudo) hoặc chuyển sang root bằng lệnh su -.

Hẹn giờ tắt máy theo thời điểm cụ thể

Ngoài đếm phút bằng +10, có thể hẹn giờ tắt máy theo mốc thời gian cụ thể trong ngày:

shutdown -h 23:30 "Tắt máy bảo trì định kỳ lúc 23:30"

Hệ thống sẽ tự động tắt đúng thời điểm đã đặt, hữu ích khi cần lên lịch bảo trì server vào giờ ít người dùng.

Sự khác biệt với CentOS/RHEL 7 trở lên

Từ CentOS/RHEL 7, hệ thống chuyển sang systemd, bổ sung thêm lệnh systemctl poweroff và systemctl reboot. Các lệnh shutdown, halt, reboot, init 0/init 6 vẫn hoạt động trên CentOS/RHEL 7+ vì được giữ lại để tương thích ngược, nhưng thực chất chỉ là lớp gọi đến systemd phía sau.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao chạy lệnh shutdown báo “Permission denied”?

Lệnh tắt máy cần quyền root. Thêm sudo trước lệnh, hoặc đăng nhập bằng tài khoản root nếu tài khoản hiện tại chưa được cấp quyền sudo.

Làm sao hủy lệnh tắt máy đã hẹn giờ?

Chạy shutdown -c trước khi thời điểm đã hẹn đến — lệnh này hủy mọi lịch tắt máy đang chờ, kể cả nếu được đặt từ phiên đăng nhập khác.

Tắt máy bằng poweroff và shutdown -h now có khác gì nhau không?

Kết quả cuối cùng giống nhau trên hầu hết hệ thống hiện đại. Khác biệt chính là shutdown hỗ trợ hẹn giờ và gửi cảnh báo cho người dùng khác trước khi tắt, còn poweroff thực thi ngay không có bước thông báo.

Kết luận

Trên CentOS/RHEL 6, lệnh shutdown -h now là lựa chọn an toàn và linh hoạt nhất cho hầu hết tình huống nhờ khả năng hẹn giờ và thông báo trước cho người dùng khác. Với server đang phục vụ nhiều người dùng, luôn ưu tiên hẹn giờ và gửi thông báo thay vì tắt máy đột ngột bằng halt hay poweroff.